Τι είναι η ψυχή Η προέλευση τής λέξης "ψυχή" και η Ορθόδοξη προσαρμογή τής προϋπάρχουσας φιλοσοφικής έννοιας τής "αθανασίας τής ψυχής"

Πηγή: Από το βιβλίο "Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία" του Σεβ. Ι. Βλάχου. Κεφάλαιο Γ'

Η λέξη ψυχή «είναι από τις πιο δύσκολες και στη Βίβλο και στη χριστιανική γραμματεία»[1]. Η ψυχή είναι πολυσήμαντη μέσα στην Αγία Γραφή και την πατερική γραμματεία. Φανερώνει πολλά πράγματα. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Χρηστός Γιανναράς, «οι Εβδομήκοντα μεταφραστές της Π.Δ. μετέφεραν στα ελληνικά με την λέξη ψυχή το εβραϊκό nephesch που είναι ένας πολυσήμαντος όρος. Ψυχή ονομάζεται κάθε τι έμβιο, κάθε ζώο, συνηθέστατα όμως μέσα στην Γραφή πρόκειται για τον άνθρωπο. Δηλώνει τον τρόπο με τον οποίο η ζωή εκδηλώνεται στον άνθρωπο. Δεν αναφέρεται σε ένα μόνο τμήμα της ανθρώπινης ύπαρξης – το πνευματικό, σε αντίθεση προς το υλικό – αλλά σημαίνει τον ολόκληρο άνθρωπο, ως ενιαία ζωντανή υπόσταση. Η ψυχή δεν κατοικεί απλώς στο σώμα, αλλά εκφράζεται με το σώμα, που κι αυτό, όπως και η σάρκα ή η καρδία αντιστοιχεί στο εγώ μας, στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούμε την ζωή. Ψυχή είναι ένας άνθρωπος, είναι κάποιος...»[2]. Η ψυχή δεν είναι η αιτία της ζωής, αλλά είναι κυρίως ο φορέας της ζωής[3].

Ψυχή είναι η ζωή που υπάρχει σε κάθε κτίσμα, όπως στα φυτά και τα ζώα, ψυχή είναι και η ζωή που υπάρχει μέσα στον άνθρωπο, είναι και ο κάθε άνθρωπος που έχει ζωή, ψυχή είναι και η ζωή που εκφράζεται μέσα από το πνευματικό στοιχείο της υπάρξεώς μας, είναι αυτό το πνευματικό στοιχείο της υπάρξεώς μας. Επειδή είναι πολυσήμαντος ο όρος ψυχή, γι’ αυτό και σε πολλά σημεία δεν είναι ξεκαθαρισμένα τα πράγματα.

Στα επόμενα θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μερικές προεκτάσεις του όρου ψυχή από τα κείμενα της Καινής Διαθήκης και τα κείμενα των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας.

Η ψυχή ως ζωή χρησιμοποιείται από τον Κύριο και τους αγίους Αποστόλους. Ο άγγελος Κυρίου είπε στον Ιωσήφ, τον μνήστορα της Υπεραγίας Θεοτόκου: «εγερθείς παράλαβε το παιδίον και την μητέρα αυτού και πορεύου εις γην Ισραήλ∙ τεθνήκασι γαρ οι ζητούντες την ψυχήν του παιδίου» (Ματθ. β’, 20). Ο Κύριος, περιγράφοντας τον Εαυτό Του ως καλόν ποιμένα, λέγει: «εγώ ειμί ο ποιμήν ο καλός, ο ποιμήν ο καλός την ψυχήν αυτού τίθησιν υπέρ των προβάτων...» (Ιω. ι’, 11). Επίσης, ο Απόστολος Παύλος γράφοντας για την Πρίσκιλλα και τον Ακύλα λέγει: «οίτινες υπέρ της ψυχής μου τον εαυτόν τράχηλον υπέθηκαν» (Ρωμ. Ιστ’, 4). Και στις τρεις αυτές περιπτώσεις ο όρος ψυχή σημαίνει την ζωή.

Η ψυχή χρησιμοποιείται ακόμη, όπως προαναφέραμε, για την δήλωση του πνευματικού στοιχείου της υπάρξεώς μας. Θα αναφέρουμε μερικά αγιογραφικά χωρία για να υποστηρίξουμε αυτήν την άποψη. Ο Κύριος είπε στους Μαθητές Του: «μη φοβηθήτε από των αποκτενόντων το σώμα, την δε ψυχήν μη δυναμένων αποκτείναι∙ φοβηθήτε δε μάλλον τον δυνάμενον και ψυχήν και σώμα απολέσαι εν γεένη» (Ματθ. ι’, 28). Οι άνθρωποι δεν μπορούν να φονεύουν την ψυχή, ενώ ο διάβολος μπορεί να το κάνη, με την έννοια ότι η ψυχή, εάν δεν έχη το Πνεύμα το Άγιο, είναι νεκρά. Ο διάβολος είναι νεκρό πνεύμα, γιατί δεν μετέχει του Θεού και μεταδίδει την νέκρωση και σ’ αυτούς που συνδέονται μαζί του. Είναι ζωντανή οντότης, αλλά δεν υπάρχει κατά Θεόν. Ο Κύριος στην παραβολή του άφρονος πλουσίου παρουσιάζει τον Θεό να λέγη στον άφρονα πλούσιο: «άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου∙ α δε ητοίμασας τίνι έσται;» (Λουκ. ιβ’, 20).

Η διαφορά μεταξύ της ψυχής, ως του πνευματικού στοιχείου της υπάρξεως του ανθρώπου, που είναι φύσει θνητή αλλά Χάριτι αθάνατη, και της ζωής φαίνεται και από μια άλλη διδασκαλία του Χριστού: «ος γαρ αν θέλη την ψυχήν αυτού σώσαι, απολέσει αυτήν∙ ος δ’ αν απολέση την ψυχήν αυτού ένεκεν εμού, ευρήσει αυτήν» (Ματθ. ιστ’, 25). Στην μία περίπτωση με τον όρο ψυχή εννοεί ο Κύριος το πνευματικό στοιχείο της υπάρξεώς μας και στην άλλη περίπτωση εννοεί την ζωή. Ο Απόστολος Παύλος εύχεται στους Θεσσαλονικείς: «Αυτός δε ο Θεός της ειρήνης αγιάσαι υμάς ολοτελείς, και ολόκληρον υμών το πνεύμα και η ψυχή και το σώμα αμέμπτως εν τη παρουσία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού τηρηθείη» (Α’ Θεσ. Ε’, 23). Δεν πρόκειται εδώ για το λεγόμενο τρισύνθετο του ανθρώπου, αλλά με τον όρο πνεύμα εννοεί την Χάρη του Θεού που δέχεται η ψυχή, το χάρισμα. Πάντως εκείνο που θέλουμε εδώ να εντοπίσουμε είναι ότι υπάρχει διάκριση μεταξύ ψυχής και σώματος. Και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει στην Αποκάλυψή του: «...είδον υποκάτω του θυσιαστηρίου τας ψυχάς των εσφαγμένων δια τον λόγον του Θεού και δια την μαρτυρίαν του αρνίου» (Αποκ. στ’, 9). Το σώμα εσφάγη, αλλά η ψυχή βρίσκεται πλησίον του Θεού και μάλιστα συνομιλεί με τον Θεό, όπως αναφέρει στην συνέχεια ο Ευαγγελιστής.

Ακόμη η λέξη ψυχή χρησιμοποιείται για να δηλώση τον όλο άνθρωπο. Ο Απόστολος Παύλος συνιστά: «Πάσα ψυχή εξουσίαις υπερεχούσαις υποτασσέσθω...» (Ρωμ. ιγ’, 1).

Με αυτήν την μικρή ανάλυση πιστεύω γίνεται φανερό ότι πολυσήμαντος είναι ο όρος ψυχή μέσα στην Αγία Γραφή. Με αυτόν τον όρο εννοείται και ολόκληρος ο άνθρωπος και το πνευματικό στοιχείο της υπάρξεώς του και η ζωή που υπάρχει στον άνθρωπο, στα φυτά και στα ζώα, σ’ όλα εκείνα που μετέχουν της ζωοποιού ενεργείας του Θεού. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς μιλώντας για το άκτιστο Φως, το οποίο εγγίνεται στην θεοφόρο ψυχή «υπό του ενοικούντος Θεού», λέγει ότι αυτό είναι η ενέργεια του Θεού και όχι η ουσία του Θεού και όπως λέγεται Φως η ουσία, έτσι λέγεται Φως και η ενέργεια. Το ίδιο γίνεται και με την ψυχή. Ψυχή λέγεται και η πνευματική και η βιολογική (ζωή), αλλά γνωρίζουμε καλά ότι άλλο η πνευματική και άλλο η βιολογική (ζωή): «ώσπερ υπό της ψυχής η ζωή εγγίνεται τω εμψύχω σώματι, λέγομεν δε και την ζωήν αυτήν ψυχήν, αλλ’ ίσμεν άλλο τι παρά ταύτην ούσαν την εν ημίν ούσαν και παρεκτικήν ζωής ψυχήν, ούτω και τη θεοφόρω ψυχή υπό του ενοικούντος Θεού εγγίνεται το φως»[4].

Εντοπίσαμε αυτό το χωρίο του αγίου για να φανεί ότι οι Πατέρες γνωρίζουν καλά ότι ο όρος ψυχή αποδίδεται και στο πνευματικό στοιχείο της υπάρξεώς μας, αλλά και σ’ αυτήν την ίδια την ζωή και ακόμη ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ της πρώτης και της δευτέρας. Αυτό θα το δούμε καλύτερα πιο κάτω, όταν θα εξετάσουμε την διαφορά μεταξύ της ψυχής των ζώων και του ανθρώπου.

Προσπαθώντας να δώσουμε έναν ορισμό της ψυχής με την πνευματική της έννοια, ως του πνευματικού στοιχείου της υπάρξεώς μας, αναφερόμαστε στον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, ο οποίος λέγει ότι η ψυχή είναι ζώσα, απλή, ασώματη, αόρατη στους σωματικούς  οφθαλμούς, λογική και νοερά, ασχημάτιστη, ενώ χρησιμοποιεί ως όργανο το σώμα και του δίδει ζωή, αυτεξούσια, θελητική και ενεργητική, τρεπτή δηλαδή εθελότρεπτη, κτιστή: «Ψυχή τοίνυν εστίν ουσία ζώσα, απλή, ασώματος, σωματικοίς οφθαλμοίς κατ’ οικείαν φύσιν αόρατος, λογική τε και νοερά, ασχημάτιστος, οργανικώ κεχρημένη σώματι και τούτω ζωής αυξήσεώς τε και αισθήσεως και γεννήσεως παρεκτική... αυτεξούσιος, θελητική τε και ενεργητική, τρεπτή ήτοι εθελότρεπτος, ότι και κτιστή, πάντα ταύτα κατά φύσιν εκ της του δημιουργήσαντος αυτήν χάριτος ειληφυία, εξ ης και το είναι και το  φύσει ούτως είναι είληφεν»[5].

Η ψυχή είναι απλή και αγαθή «υπό του Δεσπότου αυτής κτισθείσα»[6].

Τον ίδιο σχεδόν ορισμό με τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό δίδει και ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης, ο οποίος βεβαίως προηγήθηκε του πρώτου: «ψυχή εστιν ουσία γεννητή, ουσία ζώσα, νοερά, σώματι οργανικώ και αισθητικώ δύναμιν ζωτικήν και των αισθητών αντιληπτικήν δι’ εαυτής ενιούσα, έως αν η δεκτική τούτων συνέστηκε φύσις»[7].

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ερμηνεύοντας το του Αποστόλου Παύλου «εγένετο ο πρώτος άνθρωπος Αδάμ εις ψυχήν ζώσαν» (Α’ Κορ. ιε’, 45), λέγει ότι ψυχή ζώσα σημαίνει «αείζωον, αθάνατον, ταυτόν δ’ ειπείν λογικήν∙ η γαρ αθάνατος λογική∙ και ου τούτο μόνον, αλλά και κεχαριτωμένην θείως. Τοιαύτην γαρ η όντως ζώσα ψυχήν»[8].

Λέγεται ότι η ψυχή είναι αθάνατη. Γνωρίζουμε καλά ότι αυτή η έννοια της αθανασίας της ψυχής δεν είναι χριστιανικής προελεύσεως, αλλά οι Χριστιανοί την δέχθηκαν με μερικούς όρους και μερικές  απαραίτητες προϋποθέσεις. Ο καθηγητής Ιωάννης Ζηζιούλας γράφει χαρακτηριστικά: «Η ιδέα της αθανασίας της ψυχής, αν και δεν είναι  χριστιανικής προελεύσεως, πέρασε μέσα στην παράδοση της Εκκλησίας μας, διαποτίζοντας και αυτήν την υμνογραφία μας. Κανείς δεν μπορεί να την αρνηθεί, χωρίς να βρεθεί έξω από το κλίμα της ίδιας της λατρείας της Εκκλησίας... Η Εκκλησία δεν δέχθηκε την πλατωνική αυτή ιδέα χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Οι προϋποθέσεις αυτές περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τρία βασικά πράγματα. Το ένα είναι ότι οι ψυχές δεν είναι αιώνιες, αλλά κτιστές. Το άλλο ότι η ψυχή επ’ ουδενί λόγω πρέπει να ταυτισθεί με τον άνθρωπο (η ψυχή του ανθρώπου δεν είναι ο άνθρωπος). Άλλο ψυχή και άλλο άνθρωπος, ο οποίος είναι ψυχοσωματική οντότητα). Και το τρίτο (το σπουδαιότατο) είναι ότι η αθανασία του ανθρώπου δεν στηρίζεται στην αθανασία της ψυχής, αλλά στην Ανάσταση του Χριστού και στην μελλοντική ανάσταση των σωμάτων»[9].

Τονίσαμε προηγουμένως ότι η ψυχή του ανθρώπου είναι αθάνατη κατά Χάριν και όχι κατά φύσιν και ακόμη πρέπει να υπογραμμισθή ότι στην Ορθόδοξη Πατερική Παράδοση αθανασία του ανθρώπου  δεν είναι η ζωή της ψυχής πέραν του τάφου, αλλά η υπέρβαση του θανάτου με την Χάρη του Χριστού. Η ζωή εν Χριστώ είναι εκείνο που κάνει τον άνθρωπο αθάνατο, γιατί χωρίς την εν Χριστώ ζωή υπάρχει νέκρωση, αφού η Χάρη του Θεού δίδει ζωή στην ψυχή.

Αφού δώσαμε μερικά στοιχεία συνιστώντα τον ορισμό της ψυχής πρέπει να προχωρήσουμε λίγο στο θέμα της δημιουργίας της ψυχής. Η ψυχή είναι κτιστή, αφού δημιουργήθηκε από τον Θεό. Βασική πηγή μας είναι η αποκάλυψη που δόθηκε στον Μωϋσή: «και έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον, χουν από της γης, και ενεφύσησεν εις  το πρόσωπον αυτού πνοήν ζωής, και εγένετο ο άνθρωπος εις ψυχήν  ζώσαν» (Γεν. Β’, 7). Αυτό το χωρίο μας περιγράφει την δημιουργία της ψυχής του ανθρώπου. Ερμηνεύοντας το ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέγει ότι είναι απαραίτητο να δη κανείς τα λεγόμενα με  τους οφθαλμούς της πίστεως, και ότι λέγονται «μετά πολλής της  συγκαταβάσεως και δια την ασθένειαν την ημετέραν». Το «έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον και ενεφύσησεν» είναι «ανάξιον Θεού∙ αλλά δι’ ημάς και το ασθενές το  ημέτερον ούτω ταύτα διηγείται η θεία Γραφή,  ημίν συγκαταβαίνουσα, ίνα ταύτης αξιωθέντες της συγκαταβάσεως, ανελθείν προς το ύψος εκείνο ισχύσωμεν»[10]. Ο τρόπος με τον οποίο ο Θεός έπλασε το σώμα του ανθρώπου και το έκανε εις ψυχήν ζώσαν, που περιγράφει η θεία Γραφή, είναι συγκαταβατικός. Περιγράφεται έτσι για την δική μας ασθένεια.

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει  ότι όσα λέγονται περί του Θεού ανθρωποπαθώς «συμβολικώς εστι λελεγμένα», έχουν δε υψηλότερο νόημα, αφού «απλούν το θείον και ασχημάτιστον». Και επειδή η Γραφή λέγει ότι ενεφύσησεν ο Θεός στο πρόσωπο του ανθρώπου, ας δούμε την ερμηνεία περί του στόματος του Θεού, που κάνει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός: «Στόμα δε και λαλιάν το ενδεικτικόν της βουλήσεως αυτού εκ του παρ’ ημίν δια στόματος και λαλιάς σημαίνεσθαι τα εγκάρδια νοήματα»[11]. Βέβαια άλλο είναι το στόμα και άλλο το εμφύσημα, αλλά το αναφέρω σαν ενδεικτικό, αφού υπάρχει μια σχέση και συνάφεια. Γενικά, όπως λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, όλα όσα σωματικώς έχουν διατυπωθή για τον Θεό, εκτός από αυτά που έχουν λεχθεί για την σωματική επιδημία του Λόγου, «κεκρυμμένην έχει τινά έννοιαν εκ των καθ’ ημάς τα υπέρ ημάς εκδιδάσκουσαν»[12].

Επομένως η ψυχή, όπως και το σώμα, είναι κτίσμα Θεού[13].

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας το εμφύσημα αυτού του Θεού, λέγει ότι είναι «ου μόνον ανοίας αλλά και ατοπίας μεστός ο λόγος» ότι το εμφύσημα στον Αδάμ ήταν η ψυχή και ότι μεταδόθηκε η ψυχή στο σώμα από την ουσία του Θεού. Αν αυτό ήταν αληθινό τότε δεν θα ήταν σε άλλον σοφή και σε άλλον μωρά και ασύνετη, ούτε στον έναν θα ήταν ψυχή δικαία και στον άλλον ψυχή άδικη. Η ουσία του Θεού «ου μερίζεται ουδέ  αλλοιούται, αλλ’ εστιν αναλλοίωτος». Το εμφύσημα λοιπόν του Θεού ήταν η «του αγίου Πνεύματος ενέργεια». Όπως ο Χριστός είπε «λάβετε Πνεύμα άγιον», έτσι και το θείο εμφύσημα «ανθρωπίνως ακουόμενον, Πνεύμά εστι το προσκυνητόν και άγιον». Κατά τον άγιον, δεν είναι ψυχή ένα κομμάτι του Θεού, αλλά η ενέργεια του Παναγίου Πνεύματος, που έκτισε και δημιούργησε ψυχή, χωρίς να γίνει αυτό ψυχή. «Τούτο το Πνεύμα προελθόν, ουκ αυτό γέγονε ψυχή, αλλά ψυχήν έκτισεν∙ ουκ αυτό εις ψυχήν μετεβλήθη, αλλά ψυχήν εδημιούργησε∙ δημιουργόν γαρ το Πνεύμα το Άγιον, κοινωνεί τη δημιουργία του σώματος και τη δημιουργία της ψυχής. Πατήρ γαρ και Υιός και Πνεύμα Άγιον τη θεία δυνάμει δημιουργεί το πλάσμα»[14].

Ένα άλλο σημαντικό σημείο, που τονίζουν οι άγιοι Πατέρες, είναι ότι δεν έχουμε ύπαρξη του σώματος άνευ ψυχής ούτε και ύπαρξη ψυχής άνευ του σώματος. Αμέσως μόλις δημιουργεί το σώμα ο Θεός, κτίζει και την ψυχή. Ο άγιος Αναστάσιος ο Σιναΐτης γράφει: «Ούτε γαρ σώμα προ της ψυχής υφίστατο, ούτε ψυχή προ του σώματος»[15]. Ο δε άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός επιγραμματικά τονίζει, αντικρούοντας την άποψη του Ωριγένη, ότι «άμα δε το σώμα και η ψυχή πέπλασται, ου το μεν πρώτον, το δε ύστερον»[16]. Η ψυχή και το σώμα δημιουργούνται ταυτόχρονα.

Η ψυχή δεν υφίσταται προ της δημιουργίας του σώματος, αλλά κτίζεται μαζί με αυτό: «Την ψυχήν ούτε γαρ προϋφίσταται του σώματος∙ ούτε μεθυφίσταται∙ αλλ’ άμα τη τούτου γενέσει κτίζεται και αυτή»[17].

Ο Ιησούς Γιαχβέ μέρος 1ο Ο Ιησούς Χριστός το Α και το Ω Ερμηνευτική ανάλυση στο τελευταίο κεφάλαιο τής Αποκάλυψης DOGMATIKH

Σε προηγούμενη μελέτη μας, δείξαμε ότι και ο Ιησούς Χριστός λέγεται "Γιαχβέ" στην Αγία Γραφή. Εδώ θα δείξουμε ότι ονομάζεται επίσης: "Α και Ω", "Αρχή και Τέλος". Και δεν θα αναφερθούμε σε μεταφράσεις, τις οποίες αναφέρουν οι ηγεσίες διαφόρων θρησκειών για να μπερδεύουν τους οπαδούς τους. Θα μιλήσουμε από το ίδιο το αρχαίο (και μάλιστα κριτικό) κείμενο. Εκεί δεν υπάρχουν ούτε "νόθα" εδάφια, ούτε παραποιήσεις, για να δικαιολογούν οποιαδήποτε διαστροφή του, ότι δήθεν ο Χριστός δεν είναι το Α και το Ω.

Στη μελέτη αυτή θα αναλύσουμε το τελευταίο κεφάλαιο τής Αποκάλυψης. Για το σκοπό αυτό, θα το παραθέσουμε ολόκληρο από το αρχαίο κείμενο, και παρακαλούμε τον αναγνώστη να το διαβάσει ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ, και διαρκώς να αναρωτιέται: "Ποιος το λέει αυτό;" και "Σε ποιον απευθύνεται αυτός ο χαρακτηρισμός;" Θα πρέπει όμως να αναρωτιέται με βάση το κείμενο, και όχι δικές του εικασίες. Μετά θα το εξηγήσουμε με βάση το κείμενο, δείχνοντας και άλλα παράλληλα χωρία και αποδείξεις για το ίδιο πράγμα.

Αποκάλυψις 22/κβ΄ 1-21:

1 Και έδειξέν μοι ποταμόν καθαρόν ύδατος ζωής λαμπρόν ως κρύσταλλον εκπορευόμενον εκ του θρόνου του Θεού και του Αρνίου 2 εν μέσω της πλατείας αυτής και του ποταμού εντεύθεν και εντεύθεν ξύλον ζωής ποιούν καρπούς δώδεκα κατά μήνα έκαστον αποδιδούς τον καρπόν αυτού, και τα φύλλα του ξύλου εις θεραπείαν των εθνών. 3 Και παν κατάθεμα ουκ έσται εκεί και ο θρόνος του Θεού και του Αρνίου εν αυτή έσται και οι δούλοι αυτού λατρεύσουσιν αυτώ. 4 Και όψονται το πρόσωπον αυτού και το όνομα αυτού επί των μετώπων αυτών. 5 και νυξ ουκ έσται εκεί, και χρείαν ουκ έχουσιν λύχνου και φωτός ηλίου ότι Κύριος ο Θεός φωτιεί αυτούς και βασιλεύσουσιν εις τους αιώνας των αιώνων.

6 Και είπέν μοι: "Ούτοι οι λόγοι πιστοί και αληθινοί και Κύριος ο Θεός των πνευμάτων των προφητών απέστειλεν τον άγγελον αυτού δείξαι τοις δούλοις αυτού α δει γενέσθαι εν τάχει. 7 Και ιδού έρχομαι ταχύ.  Μακάριος ο τηρών τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου".

8 Καγώ Ιωάννης ο ακούων και βλέπων ταύτα και ότε ήκουσα και έβλεψα έπεσον προσκυνήσαι έμπροσθεν των ποδών του αγγέλου του δεικνύοντός μοι ταύτα. 9 Και λέγει μοι:  "Όρα μη! Σύνδουλός σου ειμί, και των αδελφών σου των προφητών, και των τηρούντων τους λόγους του βιβλίου τούτου. Τω Θεώ προσκύνησον"

Ο Ιησούς Γιαχβέ μέρος 1ο Ο Ιησούς Χριστός το Α και το Ω Ερμηνευτική ανάλυση στο τελευταίο κεφάλαιο τής Αποκάλυψης

Σε προηγούμενη μελέτη μας, δείξαμε ότι και ο Ιησούς Χριστός λέγεται "Γιαχβέ" στην Αγία Γραφή. Εδώ θα δείξουμε ότι ονομάζεται επίσης: "Α και Ω", "Αρχή και Τέλος". Και δεν θα αναφερθούμε σε μεταφράσεις, τις οποίες αναφέρουν οι ηγεσίες διαφόρων θρησκειών για να μπερδεύουν τους οπαδούς τους. Θα μιλήσουμε από το ίδιο το αρχαίο (και μάλιστα κριτικό) κείμενο. Εκεί δεν υπάρχουν ούτε "νόθα" εδάφια, ούτε παραποιήσεις, για να δικαιολογούν οποιαδήποτε διαστροφή του, ότι δήθεν ο Χριστός δεν είναι το Α και το Ω.

Στη μελέτη αυτή θα αναλύσουμε το τελευταίο κεφάλαιο τής Αποκάλυψης. Για το σκοπό αυτό, θα το παραθέσουμε ολόκληρο από το αρχαίο κείμενο, και παρακαλούμε τον αναγνώστη να το διαβάσει ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΑ, και διαρκώς να αναρωτιέται: "Ποιος το λέει αυτό;" και "Σε ποιον απευθύνεται αυτός ο χαρακτηρισμός;" Θα πρέπει όμως να αναρωτιέται με βάση το κείμενο, και όχι δικές του εικασίες. Μετά θα το εξηγήσουμε με βάση το κείμενο, δείχνοντας και άλλα παράλληλα χωρία και αποδείξεις για το ίδιο πράγμα.

Αποκάλυψις 22/κβ΄ 1-21:

1 Και έδειξέν μοι ποταμόν καθαρόν ύδατος ζωής λαμπρόν ως κρύσταλλον εκπορευόμενον εκ του θρόνου του Θεού και του Αρνίου 2 εν μέσω της πλατείας αυτής και του ποταμού εντεύθεν και εντεύθεν ξύλον ζωής ποιούν καρπούς δώδεκα κατά μήνα έκαστον αποδιδούς τον καρπόν αυτού, και τα φύλλα του ξύλου εις θεραπείαν των εθνών. 3 Και παν κατάθεμα ουκ έσται εκεί και ο θρόνος του Θεού και του Αρνίου εν αυτή έσται και οι δούλοι αυτού λατρεύσουσιν αυτώ. 4 Και όψονται το πρόσωπον αυτού και το όνομα αυτού επί των μετώπων αυτών. 5 και νυξ ουκ έσται εκεί, και χρείαν ουκ έχουσιν λύχνου και φωτός ηλίου ότι Κύριος ο Θεός φωτιεί αυτούς και βασιλεύσουσιν εις τους αιώνας των αιώνων.

6 Και είπέν μοι: "Ούτοι οι λόγοι πιστοί και αληθινοί και Κύριος ο Θεός των πνευμάτων των προφητών απέστειλεν τον άγγελον αυτού δείξαι τοις δούλοις αυτού α δει γενέσθαι εν τάχει. 7 Και ιδού έρχομαι ταχύ.  Μακάριος ο τηρών τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου".

8 Καγώ Ιωάννης ο ακούων και βλέπων ταύτα και ότε ήκουσα και έβλεψα έπεσον προσκυνήσαι έμπροσθεν των ποδών του αγγέλου του δεικνύοντός μοι ταύτα. 9 Και λέγει μοι:  "Όρα μη! Σύνδουλός σου ειμί, και των αδελφών σου των προφητών, και των τηρούντων τους λόγους του βιβλίου τούτου. Τω Θεώ προσκύνησον".

10 Και λέγει μοι: Μη σφραγίσης τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου, ο καιρός γαρ εγγύς εστίν. 11 Ο αδικών αδικησάτω έτι, και ο ρυπαρός ρυπαρευθήτω έτι, και ο δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω έτι, και ο άγιος αγιασθήτω έτι. 12 Ιδού έρχομαι ταχύ, και ο μισθός μου μετ' εμού, αποδούναι εκάστω ως το έργον έσται αυτού. 13 Εγώ το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, η αρχή και το τέλος. 14 Μακάριοι οι πλύνοντες τας στολάς αυτών, ίνα έσται η εξουσία αυτών επί το ξύλον της ζωής και τοις πυλώσιν εισέλθωσιν εις την πόλιν. 15 Έξω οι κύνες και οι φαρμακοί και οι πόρνοι και οι φονείς και οι ειδωλολάτραι και πας φιλών και ποιών ψεύδος. 16 Εγώ Ιησούς έπεμψα τον άγγελόν μου, μαρτυρήσαι υμίν ταύτα επί ταις εκκλησίαις εγώ ειμί η ρίζα και το γένος Δαυίδ ο αστήρ ο λαμπρός ο πρωινός.

17 Και το Πνεύμα και η νύμφη λέγουσιν: "Έρχου!" Και ο ακούων ειπάτω: "Έρχου!" Και ο διψών ερχέσθω, ο θέλων λαβέτω ύδωρ ζωής δωρεάν.

18 Μαρτυρώ εγώ παντί τω ακούοντι τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου. Εάν τις επιθή επ' αυτά, επιθήσαι ο Θεός επ' αυτόν τας επτά πληγάς τας γεγραμμένας εν τω βιβλίω τούτω. 19 Και εάν τις αφελή από των λόγων του βιβλίου της προφητείας ταύτης, αφελοί ο Θεός το μέρος αυτού από του ξύλου της ζωής, και εκ της πόλεως της αγίας των γεγραμμένων εν τω βιβλίω τούτω. 20 Λέγει ο μαρτυρών ταύτα: "Ναι, έρχομαι ταχύ!"

"Αμήν! Ναι, έρχου Κύριε Ιησού!"

21 Η χάρις του Κυρίου Ιησού Χριστού, μετά πάντων των αγίων. Αμήν!

Για να καταλάβουμε κάποιο χωρίο, πρέπει πρώτα να εξετάσουμε το ευρύτερο συμφραζόμενο. Έτσι και εδώ, πρέπει πρώτα να καταλάβουμε "το περιβάλλον" τού Ιωάννη καθώς έγραφε. Μόνο έτσι μπορούμε να κατανοήσουμε με ποιους μιλούσε αργότερα, στο τμήμα που εξετάζουμε.

Το γενικότερο συμφραζόμενο τού Ιωάννη λοιπόν, ξεκινάει από το Αποκάλυψις 20/κ΄ 11: "Και είδον θρόνον μέγαν λευκόν και τον καθήμενον επ' αυτού, ού από τού προσώπου έφυγεν η γη και ο ουρανός και τόπος ουχ ευρέθη αυτοίς". Λέμε ότι ξεκινάει από εκεί, γιατί με την εμφάνιση τού θρόνου αυτού, ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ Ο ΠΑΛΑΙΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΛΑΙΑ ΓΗ. Έτσι, σύμφωνα με τα παρακάτω, αυτά αντικαθίστανται με τον Καινούργιο Ουρανό και την Καινούργια Γη, ένα νέο περιβάλλον το οποίο παρατηρεί και περιγράφει ο Ιωάννης: "Και είδον ουρανόν καινόν και γην καινήν. Ο γαρ πρώτος ουρανός και η πρώτη γη απήλθαν, και η θάλασσα ουκ έστιν έτι". (Αποκάλυψις 21/κα΄ 1).

Στο νέο αυτό περιβάλλον, ο Ιωάννης βλέπει σύμφωνα με το 21/κα΄ 2, να κατεβαίνει από τον Καινό Ουρανό στην Καινή γη, η Καινή Ιερουσαλήμ, η Εκκλησία, η νύμφη τού Αρνίου.

Στο αμέσως επόμενο εδάφιο, στο 21/κα΄ 3, Ακούγεται μια φωνή από το θρόνο τού Θεού, τον οποίο είδε πριν, και από το πρόσωπο τού οποίου έφυγε η γη και ο ουρανός. Η φωνή αυτή του έδειχνε την Καινή Ιερουσαλήμ, τη "σκηνή τού Θεού".

Είναι σαφές ότι ο θρόνος υπήρχε ακόμα στο όραμα, από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε: "και ήκουσα φωνής μεγάλης εκ τού θρόνου λεγούσης: Ιδού η σκηνή τού Θεού μετά τών ανθρώπων..."

Στο 21/κα΄ 5-8, λέει αυτός που καθόταν στο θρόνο, μεταξύ άλλων τα εξής: "Και είπεν ο καθήμενος επί τω θρόνω: Ιδού καινά ποιώ πάντα. Και λέγει: Γράψον, ότι ούτοι οι λόγοι πιστοί και αληθινοί εισιν. Και είπέν μοι: Γέγοναν. Εγώ το Άλφα και το Ω, η αρχή και το τέλος. Εγώ τω διψώντι δώσω εκ τής πηγής τού ύδατος τής ζωής δωρεάν. Ο νικών κληρονομήσει ταύτα, και έσομαι αυτώ Θεός και αυτός έσται μοι υιός". Είναι εμφανές ότι εδώ μιλάει στον Ιωάννη ο Θεός. Αυτός είναι που κάθεται στο θρόνο. Θυμηθήτε ότι Αυτός είναι που αποκαλεί τον εαυτό Του: "Α και Ω, αρχή και τέλος". Και αυτός είναι που θα δώσει από την "πηγή τού ύδατος" σε όποιον νικήσει. Αυτά θα τα δούμε και αργότερα.

Στη συνέχεια, στα εδάφια 21/κα΄ 9, ένας από τους 7 αγγέλους τών προηγουμένων κεφαλαίων τής Αποκάλυψης, μιλάει στον Ιωάννη, και του λέει: "...΄΄Δεύρο, δείξω σοι την νύμφην την γυναίκα τού Αρνίου΄΄... και έδειξέν μοι την πόλιν την αγίαν Ιερουσαλήμ καταβαίνουσαν εκ τού ουρανού από τού Θεού..."

Από εδώ και πέρα, και για αρκετά εδάφια ως το τέλος τού 21/κα΄ κεφαλαίου, περιγράφει την πόλη, την Καινή Ιερουσαλήμ την οποία τού δείχνει ο άγγελος. Στα εδάφια αυτά, ενώ περιγράφει την πόλη ο Ιωάννης, Ο ΘΡΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΕΚΕΙ, ΣΤΟ ΟΠΤΙΚΟ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟ. Δεν έχει εξαφανιστεί από το όραμα. Αυτό φαίνεται στα εδάφια 21/κα΄ 23: "και η πόλις ου χρείαν έχει τού ηλίου ουδέ τής σελήνης, ίνα φαίνωσιν αυτή, η γαρ δόξα τού Θεού εφώτισεν αυτήν..."

Καθαρότερα όμως, φαίνεται στα πρώτα 3 εδάφια τού κεφαλαίου 22/κβ΄ που εξετάζουμε, και στο οποίο κεφάλαιο θα σταθούμε περισσότερο, μια και είναι το θέμα μας: "1 Και έδειξέν μοι ποταμόν καθαρόν ύδατος ζωής λαμπρόν ως κρύσταλλον εκπορευόμενον εκ του θρόνου του Θεού και του Αρνίου 2 εν μέσω της πλατείας αυτής και του ποταμού εντεύθεν και εντεύθεν ξύλον ζωής ποιούν καρπούς δώδεκα κατά μήνα έκαστον αποδιδούς τον καρπόν αυτού, και τα φύλλα του ξύλου εις θεραπείαν των εθνών. 3 Και παν κατάθεμα ουκ έσται εκεί και ο θρόνος του Θεού και του Αρνίου εν αυτή έσται και οι δούλοι αυτού λατρεύσουσιν αυτώ."

Τα πρώτα αυτά τρία εδάφια, μας ξεκαθαρίζουν πολλά πράγματα: Κατ' αρχήν, μας βεβαιώνουν, ότι ο Ιωάννης εξακολουθεί να βλέπει τον θρόνο, από την αρχή τής εμφάνισής του, όταν έφυγε η παλιά γη και ο παλιός ουρανός. Επίσης, μας εντοπίζει ότι ο θρόνος αυτός βρίσκεται μέσα στην πόλη αυτή, την Καινή Ιερουσαλήμ, την οποία τού δείχνει ο άγγελος. Και το σημαντικότερο, ότι ο θρόνος αυτός, (ο ίδιος θρόνος), ανήκει στον Θεό και στο Αρνίο, τον Ιησού Χριστό.

Προσέξτε επίσης, πώς διατυπώνει ο Ιωάννης τα εδάφια 3 και 4: "3 Και παν κατάθεμα ουκ έσται εκεί και ο θρόνος του Θεού και του Αρνίου εν αυτή έσται και οι δούλοι αυτού λατρεύσουσιν αυτώ. 4 Και όψονται το πρόσωπον αυτού και το όνομα αυτού επί των μετώπων αυτών"

Αφού ο Θεός και το Αρνίο είναι ΔΥΟ, γιατί μετά ο Ιωάννης λέει: "οι δούλοι αυτού"; "λατρεύσουσιν αυτώ"; "το πρόσωπον αυτού"; "το όνομα αυτού"; Εδώ ο Ιωάννης ΣΥΓΧΕΕΙ ΤΟΝ ΘΕΟ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΝΙΟ. Είναι μάλιστα σημαντικό να θυμηθούμε τι γράφει στην Αποκάλυψη 14/ιδ΄ 1: "Και είδον, και ιδού το αρνίον εστηκός επί το όρος Σιών, και μετ' αυτού 144.000, έχουσαι το όνομα αυτού και το όνομα τού Πατρός αυτού γεγραμμένον επί τών μετώπων αυτών". Εδώ ξεκαθαρίζει ότι και το Αρνίο και ο Πατέρας, έχουν ΤΟ ΙΔΙΟ ΟΝΟΜΑ. Αν μιλούσε για δύο ονόματα, θα έλεγε: "γεγραμμένα". Όμως εδώ λεει: "γεγραμμένον", στον Ενικό, πράγμα που σημαίνει ότι μιλάει για ΕΝΑ ΟΝΟΜΑ κοινό και στους δύο. Ο Ιωάννης αφομοιώνει εδώ πλήρως τον Πατέρα με τον Υιό ως Θεό. Είναι εμφανής η σύνδεση τών δύο εδαφίων.

Ας συνεχίσουμε όμως με στο κεφάλαιο 22/κβ΄ που εξετάζουμε, με τα εδάφια 6 και 7: 6 Και είπέν μοι: "Ούτοι οι λόγοι πιστοί και αληθινοί και Κύριος ο Θεός των πνευμάτων των προφητών απέστειλεν τον άγγελον αυτού δείξαι τοις δούλοις αυτού α δει γενέσθαι εν τάχει. 7 Και ιδού έρχομαι ταχύ.  Μακάριος ο τηρών τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου".

Λέει: "είπέν μοι". Ποιος τού μίλησε τού Ιωάννη εδώ;

Το εδάφιο 7 μας βοηθάει να καταλάβουμε, ότι αυτός που μιλάει εδώ, είναι ο Ιησούς Χριστός. Αυτός είναι που "έρχεται ταχύ". Αυτό φαίνεται από τις συνεχείς επαναλήψεις τής ίδιας φράσης από τον Χριστό στη συνέχεια, και ειδικά στο τέλος τού κεφαλαίου, όπου λέει: "Ναι, έρχομαι ταχύ!" Και ο Ιωάννης τού απαντάει: "Αμήν! Ναι, έρχου Κύριε Ιησού!"

Παρ' όλα αυτά, κάποιοι μπερδεύονται. Αν και ΟΛΟΙ συμφωνούν εδώ ότι μιλάει ο Χριστός, επειδή δεν έχουν προσέξει το συμφραζόμενο τών λόγων αυτών, και δεν έχουν εξετάσει το περιβάλλον τού Ιωάννη στην όραση αυτή, θυμούνται μόνο τον άγγελο, και νομίζουν ότι τα λόγια αυτά τα λέει ο άγγελος εκ μέρους τού Χριστού. Επειδή νομίζουν ότι ο Ιωάννης εκεί βλέπει μόνο τον άγγελο που του δείχνει την όραση. Αν όμως τα λόγια αυτά τα έλεγε ο άγγελος, δεν θα έλεγε: "απέστειλεν τον άγγελον αυτού", θα έλεγε: "με απέστειλε". Και ούτε θα έλεγε: "έρχομαι ταχύ". Θα έλεγε: "έρχεται ταχύ". Άρα κάποιος άλλος είναι αυτός που "είπεν" τού Ιωάννη αυτά τα λόγια.

Όπως θα θυμόσαστε, είδαμε ότι εκτός από τον άγγελο, στο οπτικό πεδίο τού Ιωάννη υπάρχει ακόμα ο ΘΡΟΝΟΣ τού Θεού και τού Αρνίου. Και δεν μιλάει στον Ιωάννη μόνο άγγελος. Του μιλάει και κάποιος από το θρόνο, όπως ήδη συνέβει πάλι στο 21/κα΄ 5-8 που είδαμε πριν. Και στο θρόνο υπάρχει και ο Θεός και το Αρνίο!!! Έτσι, δεν είναι ανάγκη να κάνουμε αυτούς τους παράλογους συλλογισμούς, ότι δήθεν ο Χριστός μιλάει στον Ιωάννη μέσω τού αγγέλου. Του μιλάει άμεσα από τον θρόνο. Άλλωστε, ο άγγελος στον Ιωάννη κυρίως ΕΔΕΙΧΝΕ, ενώ ο Θρόνος κυρίως ΜΙΛΟΥΣΕ, όπως φαίνεται στη συνέχεια:

8 Καγώ Ιωάννης ο ακούων και βλέπων ταύτα και ότε ήκουσα και έβλεψα έπεσον προσκυνήσαι έμπροσθεν των ποδών του αγγέλου του δεικνύοντός μοι ταύτα. 9 Και λέγει μοι:  "Όρα μη! Σύνδουλός σου ειμί, και των αδελφών σου των προφητών, και των τηρούντων τους λόγους του βιβλίου τούτου. Τω Θεώ προσκύνησον".

Προσέξτε εδώ, ότι ενώ δηλώνει πως "άκουγε και έβλεπε", για τον άγγελο λέει: "τού δεικνύοντός μοι ταύτα". Δεν λέει "τού λέγοντός μοι", γιατί άλλος ήταν Αυτός που τού μίλησε, και όχι ο άγγελος. Εδώ λοιπόν, ο άγγελος μιλάει, όχι για να του εξηγήσει κάτι, (γιατί η δουλειά του ήταν να του "δείχνει" και όχι να του μιλάει), αλλά για να τον αποτρέψει να τον προσκυνήσει. Ήδη ο Ιωάννης από ευγνωμοσύνη και θαυμασμό γι' αυτά που έβλεπε, θέλησε να τιμήσει τον άγγελο προσκυνώντας τον ΤΙΜΗΤΙΚΑ, γιατί αλοίμονο αν ο απόστολος δεν γνώριζε ότι μόνο ο Θεός λατρεύεται! Όμως ο άγγελος, από ταπεινότητα, δεν δέχτηκε ούτε αυτή την τιμητική προσκύνηση από τον απόστολο και προφήτη τού Θεού, γιατί τον θεωρούσε "σύνδουλό" του, και τον παρακίνησε να προσκυνήσει τον Θεό που τον είχε στείλει.

Όμως από το επόμενο εδάφιο, το 10, πάλι κάποιος αρχίζει να μιλάει, γιατί το εδάφιο αυτό ξεκινάει με τις λέξεις: "Και λέγει μοι". Ούτε εδώ όμως είναι ο άγγελος αυτός που μιλάει. Γιατί όπως είπαμε ο άγγελος ΜΟΝΟ ΔΕΙΧΝΕΙ τα σχετικά με την όραση. Αυτός που πάντα μιλάει για να πει κάτι αποκαλυπτικό, είναι κάποιος από το θρόνο. Όταν βρίσκουμε τη φράση: "Και λέγει μοι", είτε έχουμε αλλαγή προσώπου ομιλούντος, είτε αλλαγή στη φυσική ροή τού λόγου. Ας δούμε όμως τα εδάφια πάλι, για να διαπιστώσουμε καθαρά πλέον ποιος είναι αυτός που μιλάει εδώ:

10 Και λέγει μοι: Μη σφραγίσης τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου, ο καιρός γαρ εγγύς εστίν. 11 Ο αδικών αδικησάτω έτι, και ο ρυπαρός ρυπαρευθήτω έτι, και ο δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω έτι, και ο άγιος αγιασθήτω έτι. 12 Ιδού έρχομαι ταχύ, και ο μισθός μου μετ' εμού, αποδούναι εκάστω ως το έργον έσται αυτού. 13 Εγώ το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, η αρχή και το τέλος. 14 Μακάριοι οι πλύνοντες τας στολάς αυτών, ίνα έσται η εξουσία αυτών επί το ξύλον της ζωής και τοις πυλώσιν εισέλθωσιν εις την πόλιν. 15 Έξω οι κύνες και οι φαρμακοί και οι πόρνοι και οι φονείς και οι ειδωλολάτραι και πας φιλών και ποιών ψεύδος. 16 Εγώ Ιησούς έπεμψα τον άγγελόν μου, μαρτυρήσαι υμίν ταύτα επί ταις εκκλησίαις εγώ ειμί η ρίζα και το γένος Δαυίδ ο αστήρ ο λαμπρός ο πρωινός.

Το εδάφιο 12, ξεκαθαρίζει πάλι ποιος μιλάει, καθώς λέει ο Χριστός: "Ιδού έρχομαι ταχύ". Αυτός ήταν και πριν που είπε τα ίδια λόγια, και αυτός πάλι στο τέλος λέει: "Ναι, έρχομαι ταχύ!" Και ο Ιωάννης τού απαντάει: "Αμήν! Ναι, έρχου Κύριε Ιησού!" Σε αυτό δεν μένει πια αμφιβολία ότι μιλάει ο Χριστός. Και βλέπουμε, ότι όταν αλλάζει το πρόσωπο που μιλάει, πάντα διευκρινίζεται από το κείμενο με λόγια σαν το: "και λέγει μοι". Αλλά αυτό θα το δούμε και παρακάτω ακόμα πιο καθαρά. Γιατί κάποιοι αιρετικοί, για να ξεφύγουν από τη μέγγενη τού εδαφίου αυτού, λένε έτσι αυθαίρετα, ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΟ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ, ότι στο αμέσως επόμενο εδάφιο, στο 13, μιλάει ξαφνικά ο Πατέρας, και όχι ο Υιός. Όμως κάτι τέτοιο είναι εντελώς αυθαίρετο, παράλογο, και χαλάει τη φυσική ροή τού κειμένου. Αν μιλούσε ο Πατέρας αμέσως μετά τον Υιό, θα έλεγε: "και λέγει μοι", όπως κάνει πάντα, όταν αλλάζει το πρόσωπο που μιλάει. Εδώ όμως ΔΕΝ ΛΕΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΤΕΤΟΙΟ! Συνεχίζει, δείχνοντας ότι μιλάει ο ίδιος που μιλούσε και πριν. Όποιος λέει ότι εδώ αλλάζει το ομιλούν πρόσωπο, ΠΡΟΣΘΕΤΕΙ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ κάτι που δεν υπάρχει, με όλες τις συνέπειες γι' αυτόν, που γράφει παρακάτω.

Όμως υπάρχουν και άλλες αποδείξεις στο χωρίο αυτό, ότι ο ίδιος ο Χριστός είναι που μιλάει, και ότι δεν εναλάσσεται με τον Πατέρα. Προσέξτε την συνεχή χρήση τής λέξης: "ΕΓΩ". Πρόκειται για μια λέξη που δείχνει ΕΞΟΥΣΙΑ, και που χρησιμοποιείται στα εδάφια 13 ως 16, τρεις φορές! Λέει: "Εγώ το Α και το Ω", "Εγώ Ιησούς έπεμψα τον άγγελόν μου" και "εγώ ειμί η ρίζα και το γένος Δαυίδ".

Ειδικά εκεί που λέει: "Εγώ Ιησούς έπεμψα τον άγγελόν μου", είναι ΚΑΤΑΠΕΛΤΗΣ για τους αιρετικούς που διαστρέφουν το κείμενο. Τα ίδια λόγια είδαμε πριν από λίγο, στο εδάφιο 6: "Κύριος ο Θεός των πνευμάτων των προφητών απέστειλεν τον άγγελον αυτού" Μόνο που εδώ τον άγγελό Του, τον στέλνει "Κύριος ο Θεός". Για μια φορά ακόμα ΤΑΥΤΙΖΕΙ εδώ ο Ιωάννης τον Θεό με τον Ιησού. Δεν μπορούν λοιπόν να ξεφύγουν λέγοντας ότι δήθεν μιλάει ο Πατέρας όταν λέει: "Εγώ το Α και το Ω". Γιατί και ο Πατέρας και ο Υιός ενοποιούνται όταν μιλάμε για Τον Θεό στη σκέψη τού Ιωάννη (παράβαλλε και με Α΄ Ιωάννου 5/ε΄ 20: "Οίδαμεν δε ότι ο Υιός τού Θεού ήκει, και έδωκεν ημίν διάνοιαν ίνα γινώσκομεν τον αληθινόν. Και εσμεν εν τω αληθινώ, εν τω Υιώ Αυτού Ιησού Χριστώ. Ούτός εστιν ο αληθινός Θεός και ζωή αιώνιος").

Όμως υπάρχει και άλλη απόδειξη από το κείμενο τού εδαφίου 13 που είδαμε. Το εδάφιο λέει: "Εγώ το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, η αρχή και το τέλος". Όμως τα ίδια λόγια λέει στην αρχή τής Αποκάλυψης για τον Υιό: Αποκάλυψις 1/α΄ 17,18: "...και έθηκεν την δεξιάν αυτού επ' εμέ λεγων: Μη φοβού! Εγώ ειμι ο πρώτος και ο έσχατος, και ο ζων, και εγενόμην νεκρός, και ιδού ζων ειμί εις τους αιώνας τών αιώνων..."

Βλέπετε τις ομοιότητες; Αυτός που κάποτε έγινε νεκρός, (ο Υιός), λεει πάλι τα ίδια λόγια που βλέπουμε στο εξεταζόμενο εδάφιο Αποκάλυψις 22/κβ΄ 13! Πάλι χρησιμοποιεί το ΕΓΩ, που δείχνει την εξουσία Του, και πάλι αναφέρεται ως Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΣΧΑΤΟΣ. Αν είναι ο πρώτος και ο έσχατος ο Πατέρας, πώς είναι ταυτόχρονα και ο Υιός; Δεν μπορεί να είναι και οι δύο "ο πρώτος και ο έσχατος", και ο Πατέρας και ο Υιός, αν δεν αποτελούν τον ίδιο Θεό. Δεν λέει: "οι πρώτοι και οι έσχατοι", ούτε λέει: "από τους πρώτος και από τους έσχατους". Χρησιμοποιεί το ΟΡΙΣΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ "Ο". Άρα ένας είναι ο πρώτος και ο έσχατος.

Μόνο ένας τυφλός ή ένας φανατικός σε βαθμό ασέβειας δεν θα έβλεπε ότι εδώ το Α και το Ω είναι ο Χριστός.

Ας συνεχίσουμε όμως στο 17: "Και το Πνεύμα και η νύμφη λέγουσιν: "Έρχου!" Και ο ακούων ειπάτω: "Έρχου!" Και ο διψών ερχέσθω, ο θέλων λαβέτω ύδωρ ζωής δωρεάν"

Συνεχίζει εδώ ο ("ερχόμενος ταχέως") Χριστός να μιλάει, πληροφορώντας μας ότι το Πνεύμα και η Νύμφη του λένε: "Έλα!", και μας παροτρύνει, όποιος ακούει, να πει κι αυτός μαζί τους: "Έλα!". Μάλιστα για όσους πάλι μπερδεύονται και λένε ότι εδώ ο Ιωάννης αφηγείται τα λόγια αυτά, λέμε πάλι, ότι αφ' ενός δεν λεει: "και λέγει μοι", οπότε πάλι ο Χριστός συνεχίζει να λέει τα λόγια αυτά, και επιπλέον λέει: "και ο διψών ερχέσθω". Τι σημαίνει: "ερχέσθω"; Να πάει σε ποιον; Μα φυσικά σε αυτόν που δίνει "το ύδωρ τής ζωής", όχι στον Ιωάννη. Ο Ιωάννης δεν θα έλεγε: "ερχέσθω". Θα έλεγε: "να πάει". Άρα μιλάει Αυτός στον οποίο πρέπει να πάει όποιος θέλει αυτό το "ύδωρ". Και ποιος είναι Αυτός; Μα φυσικά ο Χριστός, σύμφωνα (πάλι) με τον Ιωάννη, στο Ιωάννης 4/δ΄ 13,14: "Απεκρίθη Ιησούς και είπεν αυτή: Πας ο πίνων εκ του ύδατος τούτου διψήσει πάλιν. Ος δ' αν πίη εκ του ύδατος ου εγώ δώσω αυτώ, ου μη διψήση εις τον αιώνα, αλλά το ύδωρ ό δώσω αυτώ, γενήσεται εν αυτώ πηγή ύδατος, αλλομένου εις ζωήν αιώνιον". Ο Χριστός λοιπόν είναι αυτός που δίνει το "ύδωρ τής ζωής". Αυτός είναι που μιλάει, και προς αυτόν πρέπει να πάει όποιος θέλει το "ύδωρ" τής ζωής.

Όμως δεν τελειώσαμε! Υπάρχουν κι άλλα "χαστούκια" για τους αιρετικούς που παρερμηνεύουν το κείμενο τής Αγίας Γραφής. Θυμόσαστε πού είδαμε πάλι πιο πριν, στην αρχή τής μελέτης μας αυτής, για το "ύδωρ τής ζωής"; Το είδαμε στην αρχή τής όρασης τού θρόνου, στο: Αποκάλυψις 21/κα΄ 5-8: "Και είπεν ο καθήμενος επί τω θρόνω: Ιδού καινά ποιώ πάντα. Και λέγει: Γράψον, ότι ούτοι οι λόγοι πιστοί και αληθινοί εισιν. Και είπέν μοι: Γέγοναν. Εγώ το Άλφα και το Ω, η αρχή και το τέλος. Εγώ τω διψώντι δώσω εκ τής πηγής τού ύδατος τής ζωής δωρεάν. Ο νικών κληρονομήσει ταύτα, και έσομαι αυτώ Θεός και αυτός έσται μοι υιός". Βλέπετε ποιος είναι ο Χριστός; Βλέπετε ποιος μιλούσε από το θρόνο; Βλέπετε ποιος δίνει το νερό τής ζωής; Βλεπετε ποιος είναι το Α και το Ω; Είναι Ο ΘΕΟΣ. (Ή μήπως ο Ιωάννης δεν ήξερε τι έγραφε;)

Αλλά και αλλού η Αποκάλυψις μιλάει με τα ίδια λόγια. Στο Αποκάλυψις 1/α΄ 8: "Εγώ ειμί το άλφα και το ω, λέγει Κύριος ο Θεός, ο Ων και ο Ην και ο Ερχόμενος, ο Παντοκράτωρ".

Βλέπετε ότι ο "Ερχόμενος" είναι Ο ΘΕΟΣ; Μήπως είναι σύμπτωση που λέει: "ερχόμενος"; Για ποιον ερχόμενο μιλούσαμε τόση ώρα; Πώς τελειώνει το τελευταίο κεφάλαιο τής Αποκάλυψης που εξετάζουμε;

20 Λέγει ο μαρτυρών ταύτα: "Ναι, έρχομαι ταχύ!"

"Αμήν! Ναι, έρχου Κύριε Ιησού!"

Ας δούμε όμως πάλι πιο προσεκτικά τα εδάφια 18 - 20 τού κεφαλαίου που εξετάζουμε:

18 Μαρτυρώ εγώ παντί τω ακούοντι τους λόγους της προφητείας του βιβλίου τούτου. Εάν τις επιθή επ' αυτά, επιθήσαι ο Θεός επ' αυτόν τας επτά πληγάς τας γεγραμμένας εν τω βιβλίω τούτω. 19 Και εάν τις αφελή από των λόγων του βιβλίου της προφητείας ταύτης, αφελοί ο Θεός το μέρος αυτού από του ξύλου της ζωής, και εκ της πόλεως της αγίας των γεγραμμένων εν τω βιβλίω τούτω. 20 Λέγει ο μαρτυρών ταύτα: "Ναι, έρχομαι ταχύ!"

Πολλοί νομίζουν ότι εδώ μιλάει ο Ιωάννης. Όμως ΚΑΙ ΕΔΩ πάλι ο Χριστός μιλάει. Πρώτον επειδή δεν μας λέει ότι μιλάει κάποιος άλλος, αλλά συνεχίζει ο ίδιος που μιλούσε πριν. Το "εγώ" που αναφέρει στην αρχή, ("Μαρτυρώ εγώ..."), δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί στον Ιωάννη, για τους εξής λόγους:

1. Στο 20 εδάφιο, μας λέει σαφέστατα ποιος είναι ο "μαρτυρών ταύτα". Είναι ο Χριστός, και όχι ο Ιωάννης. Ποια "ταύτα"; Μα φυσικά αυτά που μόλις "μαρτυρήθηκαν", τα προηγούμενα λόγια.

2. Το "εγώ" που αναφέρεται, δεν είναι δυνατόν να αποδοθεί στον Ιωάννη, επειδή υπονοεί ΕΞΟΥΣΙΑ. Όμως ο Ιωάννης, όχι μόνο δεν φανερώνει μια τέτοια τάση να προβάλλει το "εγώ" του, αλλά αντιθέτως, μόλις προ ολίγου, επεχείρησε να προσκυνήσει για δεύτερη φορά τον άγγελο. Ο ίδιος ο Ιωάννης, στην Αποκάλυψη, όποτε χρησιμοποιεί το "εγώ", αναφέρει: "εγώ ο Ιωάννης" (δες π.χ. στο εδ. 8). Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιεί το "εγώ" του όχι με εξουσία, αλλά μόνο για αναγνώριση. Μόνο μια φορά το χρησιμοποιεί χωρίς το όνομά του, αλλά εκεί λέει: "εγώ έκλαιγα". (Αποκάλυψις 5/ε΄ 4). Εκεί δεν υπήρχε θέμα εξουσίας, αλλά μάλλον αδυναμίας, κάτι που δένει πλήρως με την ταπεινή ψυχολογία τού Ιωάννη καθώς λάμβανε την Αποκάλυψη.

3. Το "εγώ", στο κεφάλαιο αυτό, συναντάται να το λέει κατ' εξακολούθησιν ο Χριστός, σε όλο το κεφάλαιο, με την εξουσία που τον διακρίνει από τον θρόνο. Έτσι, κι εδώ σε Αυτόν πρέπει να αποδοθεί. Η δικαιολογία ότι δήθεν ο Χριστός "δεν είχε ανάγκη να τα μαρτυρήσει αυτά", είναι αστεία, καθώς όχι μόνο στο 20 τα μαρτυράει, αλλά επίσης η ανάγκη είναι ΔΙΚΗ ΜΑΣ και όχι δική Του.

Όμως εδώ τίθεται το εξής ερώτημα: "Αν ο Χριστός μιλάει εδώ, και αν στη σκέψη τού Ιωάννη ταυτίζεται με τον Θεό όπως είπαμε πιο πριν, γιατί μιλάει για τον Θεό ως προς τρίτο πρόσωπο;"

Το ίδιο θα μπορούσαμε επίσης να ερωτηθούμε και στο εδάφιο 6 που εξετάσαμε. Εκεί είχαμε πει, ότι δεν ήταν ο άγγελος που μιλούσε, (εκτός τών άλλων, και) επειδή μιλάει για "τον άγγελο" σε τρίτο πρόσωπο. Στο ίδιο εκείνο εδάφιο όμως, αναφέρει και "τον Θεό" σε τρίτο πρόσωπο. Γιατί λοιπόν συμβαίνει αυτό αν μιλάει ο Χριστός, και αν ο Χριστός είναι επίσης "ο Θεός";

Η απάντηση βρίσκεται στα εδάφια 22/κα΄ 1 και 3. Εκεί μιλάει για "τον Θεό και για το Αρνίο". Όταν μιλάει για το Αρνίο, υπονοείται η ΘΥΣΙΑ τού Χριστού για εμάς. Όμως ο Χριστός πέθανε ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, και όχι ως Θεός, καθώς ως Θεός είναι άτρεπτος και αθάνατος. Τα εδάφια αυτά λοιπόν, μιλούν ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΪΚΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. Και αυτό που παριστάνεται εδώ, δεν είναι απλώς ο Πατέρας και ο Υιός, αλλά Ο ΘΕΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ Υιός. Γι' αυτό βλέπουμε να μιλάει ο άνθρωπος Χριστός για την Θεϊκή του φύση, ως Τον Θεό σε τρίτο πρόσωπο. Αντιθέτως όμως ο άγγελος, είχε μόνο την αγγελική του φύση, και έτσι δεν είναι δυνατόν να αναφέρεται στον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο όπως κάνει η ανθρώπινη φύση τού Χριστού για τη Θεϊκή Του φύση.

Ξέρουμε ότι είναι δύσκολο να το καταλάβουν αυτό κάποιοι που έμαθαν να θεωρούν τον Χριστό μόνο ως άνθρωπο ή μόνο ως Θεό και όχι ως Θεάνθρωπο. Όμως όσοι νομίζουν ότι ο Χριστός μετά την ανάστασή του έπαψε να είναι άνθρωπος, ας θυμηθούν ότι στην Αγία Γραφή λέει: "εις γαρ Θεος εις και μεσιτης Θεου και ανθρωπων ανθρωπος Χριστος Ιησους" (Α΄ Τιμόθεον 2/β΄ 5). Και αυτό το λέει ΜΕΤΑ την ανάληψη τού Χριστού. Δεν ήταν μόνο, αλλά ΕΙΝΑΙ άνθρωπος. Διατηρεί την ανθρώπινη φύση δοξασμένη και αφθαρτοποιημένη.

Επειδή όμως αυτό το ζήτημα είναι σχετικό με το θέμα μας, θα δούμε ένα σχετικό εδάφιο, που αυτό το δείχνει πολύ αναλυτικά και περιγραφικά:

Δανιήλ 7/ζ΄ 9,13: "Εθεώρουν έως ότου οι θρόνοι ετέθησαν, και ο Παλαιός τών ημερών εκάθισε, τού οποίου το ένδυμα ήτο λευκόν ως χιών, και αι τρίχες τής κεφαλής αυτού ως μαλλίον καθαρόν. Ο θρόνος Αυτού ήτο ως φλοξ πυρός. Οι τροχοί αυτού ως πυρ καταφλέγον... Είδον εν οράμασι νυκτός, και ιδού, ως Υιός ανθρώπου ήρχετο μετά τών νεφελών τού ουρανού, και έφθασεν έως τού Παλαιού τών ημερών, και εισήγαγον αυτόν ενώπιον αυτού. Και εις αυτόν εδόθη η εξουσία, και η δόξα, και η βασιλεία, δια να λατρεύωσιν αυτόν πάντες οι λαοί, τα έθνη και οι γλώσσαι..."

Προσέξτε πόσο σχετική είναι αυτή η όραση τού Δανιήλ με την όραση τού Ιωάννη που εξετάζουμε. Κατ' αρχήν έχουμε κι εδώ τον ουράνιο θρόνο. Και μας περιγράφει ποιος καθόταν εκεί. Ποιος ήταν εκεί; Ο Θεός Πατέρας;

Όχι!!! Στην Αποκάλυψη μας λέει καθαρά ποιος ήταν ο Παλαιός τών Ημερών:

Αποκάλυψις 1/α΄ 12-15,17,18: "Και επέστρεψα βλέπειν την φωνήν ήτις ελάλει μετ' εμού. Και επιστρέψας είδον επτά λυχνίας χρυσάς, και εν μέσω τών λυχνιών όμοιον υιόν ανθρώπου, ενδεδυμένον ποδήρη και περιεζωσμένον προς τοις μαστοίς ζώνην χρυσάν. Η δε κεφαλή αυτού και αι τρίχες λευκαί ως έριον λευκόν, ως χιών, και οι οφθαλμοί αυτού ως φλοξ πυρός, και οι πόδες αυτού όμοιοι χαλκολιβάνω, ως εν καμίνω πεπυρωμένης, και η φωνή αυτού ως φωνή υδάτων πολλών... και ότε είδον αυτόν έπεσα προς τους πόδας αυτού ως νεκρός. Και έθηκεν την δεξιάν αυτού προς εμέ λέγων: "Μη φοβού! Εγώ ειμι ο πρώτος και ο έσχατος, και ο ζων, και εγενόμην νεκρός και ιδού ζων ειμί εις τους αιώνας τών αιώνων..."

Θυμόσαστε αυτό το εδάφιο; Το τελευταίο του μέρος το είδαμε και πριν. Εδώ όμως ξεκαθαρίζεται ότι ο "υιός τού ανθρώπου" είναι ο "Παλαιός τών Ημερών" τού Δανιήλ (ως ο Πρώτος και ο Έσχατος που είναι). Κάντε μια σύγκριση τών χαρακτηριστικών τους. Δεν θα αναφερθούμε εκτενώς σε αυτά τα χαρακτηριστικά, καθώς αυτό θα απαιτούσε μια άλλη εξ' ίσου εκτενή μελέτη με αυτή που ήδη κάνουμε. Θα σταθούμε μόνο στα εξής: Εκτός από τα όμοια χαρακτηριστικά που είδαμε, θα προσέξατε ότι στον Δανιήλ, στον Υιό τού ανθρώπου (δηλαδή την ανθρώπινη φύση τού Ιησού Χριστού), δίνεται η εξουσία να τον ΛΑΤΡΕΥΟΥΝ οι άνθρωποι. Όμως μόνο τον Θεό επιτρέπεται να λατρεύουμε! Άρα ο Υιός τού ανθρώπου, είναι ο ίδιος ο Θεός που έγινε άνθρωπος για εμάς.

Μα τότε, αν στην Αποκάλυψη ο Υιός τού ανθρώπου ταυτίζεται με τον Παλαιό τών Ημερών, γιατί στον Δανιήλ αναφέρεται ξεχωριστά ο Παλαιός τών Ημερών, από τον "Υιό τού ανθρώπου"; Μια πιο προσεκτική ματιά θα μας το δείξει:

Προσέξτε, ότι ο Υιός τού ανθρώπου φτάνει "έως τού Παλαιού τών ημερών". Ούτε πιο πάνω, ούτε πιο κάτω. Μάλιστα φθάνει εκεί "επί τών νεφελών". Μήπως θυμόσαστε πώς αναλήφθηκε ο Χριστός στον ουρανό; Ας το δούμε στο Πράξεις 1/α΄ 9: "Και ταύτα ειπών βλεπόντων αυτών επήρθη, και νεφέλη υπέλαβεν αυτόν από τών οφθαλμών αυτών". Στις Πράξεις, μας δείχνει τι έγινε μέχρι τη στιγμή που τον άρπαξαν οι νεφέλες. Στον Δανιήλ, μας δείχνει προφητικά τι συνέβη μετά ακριβώς από αυτό που είδαμε στις Πράξεις. Οι νεφέλες, έφεραν την ανθρώπινη φύση τού Χριστού ΣΤΟ ΥΨΟΣ ΤΗΣ ΘΕΪΚΗΣ. Αυτό σημαίνει ότι "κάθισε στα δεξιά τού Θεού". Δόθηκε στην νικήτρια ανθρώπινη φύση τού Χριστού, ΙΣΗ ΕΞΟΥΣΙΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΪΚΗ ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΛΟΓΟΥ. Όταν λοιπόν βλέπουμε τον Υιό τού Ανθρώπου να φτάνει ως τον Παλαιό τών Ημερών, αυτό ακριβώς μας δείχνει: Ότι στην ανθρώπινη φύση τού Χριστού, δόθηκε ΘΕΪΚΗ εξουσία, ΝΑ ΛΑΤΡΕΥΕΤΑΙ ΩΣ ΘΕΟΣ, όπως ήταν ήδη στον ουρανό η Θεϊκή του φύση. Γι' αυτό άλλωστε τον ονομάζει: "Υιό τού Ανθρώπου". Για να τονίσει την ανθρώπινη φύση του.

Τώρα μπορούμε πλέον να καταλάβουμε για ποιο λόγο ο Χριστός στην Αποκάλυψη μιλάει για τον Θεό ως προς τρίτο πρόσωπο. Επειδή μιλάει ως άνθρωπος. Όταν όμως μιλάει ως Θεός, αυτό το κάνει σε πρώτο πρόσωπο, χρησιμοποιώντας το "Εγώ".

Βεβαίως αυτό είναι δυνατόν να το βλέπουμε όχι μόνο μεταξύ τής Θεϊκής και ανθώπινης φύσης τού Ιησού Χριστού, αλλά και μεταξύ τών τριών προσώπων τής Αγίας Τριάδος. Ας δούμε ένα σχετικό με το θέμα μας παράδειγμα, στο Ησαϊας 48/μη΄ 12-16 κλπ: "Άκουσόν μου Ιακώβ, και Ισραήλ τον οποίον Εγώ εκάλεσα. Εγώ αυτός είμαι. Εγώ ο πρώτος, Εγώ και ο έσχατος. Και η χειρ μου εθεμελίωσε την γην, και η δεξιά μου εμέρησε με σπιθαμήν τους ουρανούς. Όταν καλώ αυτούς, παρίστανται ομού. Συνάχθητε, πάντες σεις και ακούσατε. Τις εκ τούτων ανήγγειλε ταύτα; Ο Κύριος (Εβραϊκά "Γιαχβέ") ηγάπησεν αυτόν. Όθεν θέλει εκπληρώσει το θέλημα Αυτού επί την Βαβυλώνα, και ο βραχίων Αυτού θέλει είσθαι επί τους Χαλδαίους.

Εγώ, Εγώ ελάλησα. Ναι, εκάλεσα αυτόν. Έφερα αυτόν, και Εγώ θέλω ευοδώσει την οδόν αυτού. Πλησιάσατε προς Εμέ, Ακούσατε τούτο. Απ' αρχής δεν ελάλησα εν κρυπτώ. Εξότου έγεινε τούτο, Εγώ ήμουν εκεί, και τώρα Κύριος (Γιαχβέ Εβραϊκά) ο Θεός απέστειλεν Εμέ, και το Πνεύμα Αυτού".

Βλέπετε τα 3 πρόσωπα τής Αγίας Τριάδος εδώ; Μιλάει ο Γιαχβέ Υιός σε πρώτο πρόσωπο ως "ο πρώτος και ο έσχατος", και μάλιστα χρησιμοποιώντας κατ' επανάληψιν το "Εγώ" τής εξουσίας Του, και μετά μιλάει σε τρίτο πρόσωπο για τον Γιαχβέ Πατέρα. Και ξαναρχίζει να μιλάει σε πρώτο πρόσωπο για τον εαυτό Του, και τελειώνει με το εκπληκτικό, ότι Τον ίδιο τον Γιαχβέ Υιό, τον έστειλε ο Γιαχβέ Πατέρας και το Πνεύμα Του. Μάλιστα, ενώ ο Γιαχβέ Πατέρας και το Πνεύμα Του είναι δύο πρόσωπα, λέει: "απέστειλεν", στον Ενικό! Όμως όλα αυτά οι διαστροφείς τού Ιερού Κειμένου τής Αγίας Γραφής, τα περνούν απαρατήρητα. Λες και ο Θεός ενέπνευσε να γραφτούν χωρίς λόγο έτσι.

Τίποτα στην Αγία Γραφή δεν είναι τυχαίο. Ούτε ακόμα οι αφηγήσεις! Όλα μαρτυρούν ότι ο Ιησούς Χριστός είναι το Α και το Ω. Ας δούμε ένα ακόμα παράδειγμα, όπως το κατανόησαν οι Χριστιανοί τού πρώτου και δευτέρου αιώνα:

Μόλις οι Ισραηλίτες πέρασαν την Ερυθρά Θάλασσα, τους περίμενε μία άλλη δοκιμασία: Τα στρατεύματα τού Αμαλήκ. Ακολουθεί η αφήγηση:

Έξοδος 17/ιζ΄ 10 - 13: ΄΄Και εξελθών (ο Ιησούς τού Ναυή) παρετάξατο τω Αμαλήκ. Και Μωυσής και Ααρών και Ώρ ανέβησαν επί την κορυφήν τού βουνού. Και εγένετο όταν επήρε Μωυσής τας χείρας, κατίσχυεν Ισραήλ, όταν δε καθήκε τας χείρας, κατίσχυεν Αμαλήκ. Αι δε χείρες Μωυσή βαρείαι, και λαβόντες λίθον υπέθηκαν υπ' αυτόν, και εκάθητο υπ' αυτού και Ααρών και Ώρ εστήριζον τας χείρας αυτού, εντεύθεν εις, και εντεύθεν εις. Και εγένοντο αι χείρες Μωυσή εστηριγμέναι έως δυσμών ηλίου. Και ετρέψατο Ιησούς τον Αμαλήκ και πάντα τον λαόν αυτού εν φόνω μαχαίρας΄΄.

Ας δούμε λοιπόν τι συμβόλισαν όλα αυτά, ώστε ο Θεός να τα κάνει να συμβούν με αυτόν τον τρόπο:

Η σωστή επιγραφή «Ο ΩΝ» στο φωτοστέφανο του Χριστού Konstantinos Xenopoulos Agiografos

Έχουν καταβληθεί μεγάλες προσπάθειες για την τέλεια και σωστή κατάρτιση της εικόνας του Χριστού, λόγω της εξαιρετικής σημασίας της προσωπικότητάς του.
Όλα τα στοιχεία πρέπει να είναι προσεγμένα. Όλα είναι απαραίτητα και τίποτε δεν είναι περιττό.
Η γνώση αυτή, δυστυχώς, δεν υπάρχει σ’ όλους μας, για το λόγο αυτό πολλοί αγιογράφοι προσθέτουν και άλλοτε αφαιρούν ή τροποποιούν αρκετά από τα αγιογραφικά στοιχεία που απαρτίζουν τις αγιογραφίες των εικόνων του Χριστού.
Σαν ένα μάθημα αγιογραφίας ας πάρουμε στη συγκεκριμένη περίπτωση το φωτοστέφανο του Κυρίου, δηλαδή την επιγραφή «Ο ΩΝ» και τη δογματική σημασία των τριών γραμμάτων.

Μέσα στο φωτοστέφανο του Κυρίου σχηματίζεται ο Σταυρός. Ο Σταυρός είναι το όργανο με το οποίο λύτρωσε ο Χριστός τον κόσμο. Για τον λόγο αυτό εγγράφεται μόνο στο φωτοστέφανό Του.
Στις τρείς κεραίες του Σταυρού γράφονται τα γράμματα «Ο ΩΝ» που σημαίνουν ο υπάρχων. Ο υπάρχων είναι το όνομα του Θεού, το είπε ο Ίδιος στον Μωϋσή. «… Και είπεν ο Θεός προς Μωϋσήν λέγων· Εγώ ειμί ο ων· Και είπεν· ούτως ερείς τοις υιοίς Ισραήλ· ο ων απέσταλκέ με προς υμάς» (Έξοδ. Γ’, 13).
Το άρθρο «Ο» βρίσκεται επάνω από την Κεφαλή του Κυρίου· δεξιά και αριστερά τα «Ω» και «Ν», αυτή είναι η αρχαιότερη τοποθέτηση.
Η διάταξη αυτή συμφωνεί και με τις ανάλογες επιγραφές, ο Άγιος, η Αγία, που γράφονται στις εικόνες.

Ακόμη και σήμερα στις διάφορες υπηρεσίες ακολουθείται η ίδια διάταξη:
Ο                       Ο                          Ο
Πρόεδρος     Διευθυντής     Γραμματέας     κλπ.
Επάνω το άρθρο και κάτω η λέξη. Όχι πως και η συνηθέστερη τοποθέτηση των γραμμάτων είναι λάθος.

Λάθος είναι αντί των γραμμάτων να τοποθετούνται διακοσμητικά.

Όταν υπάρχει χώρος μόνο για δύο γράμματα πρέπει να τοποθετούμε τα γράμματα Ω, Ν.


Και ποτέ Ο, Ν ή Ο, Ω.


Δεν είναι λοιπόν η τοποθέτηση με το άρθρο επάνω αιρετική, όπως πολλοί πιστεύουν. Και οι δύο περιπτώσεις είναι σωστές. Πολλές παλαιές εικόνες Βυζαντινές χρησιμοποιούν το «Ο» επάνω. Μετά από μεγάλη μελέτη τόλμησα και χρησιμοποιώ τον τρόπο αυτό.
Στη Ρωμαιοκαθολική εικονογραφία αγνοούνται τελείως τα τρία γράμματα. Όταν όμως παραλείπεται η επιγραφή «Ο ΩΝ» που είναι το σπουδαιότερο δογματικό στοιχείο της εικόνος του Χριστού, τότε παίρνουν χώρα δύο αιρετικές θέσεις.
α) Η αίρεση του Νεστοριανισμού, όπου υποβάλλεται η αίσθηση μόνον της ανθρώπινης παρουσίας του Κυρίου και
β) Ο Ιουδαϊσμός, όπου δεν είναι αποδεκτό ότι ο Χριστός είναι ο Ίδιος ο Κύριος της Παλαιάς Διαθήκης.
Δεν πρέπει λοιπόν να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι πολλές αγιογραφίες στερούνται των γραμμάτων. Πολλοί από τους αγιογράφους αν και είχαν ταλέντο, δεν γνώριζαν τη δογματική σημασία των γραμμάτων, για το λόγο αυτό έκαναν λάθη.
Σήμερα όμως δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε διακοσμητικά παρά μόνον όταν φαίνεται ένα μέρος του φωτοστέφανου.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΥ

Η σημασία του ονόματος "Γιαχβέ" ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

    1. Η αρχή τού ονόματος "Γιαχβέ"

    2. H σημασία τού ονόματος "Γιαχβέ"

    3. H χρήση τού ονόματος "Γιαχβέ"

    4. H λέξη "Γιαχβέ"



Υπάρχει μια θρησκεία που πιστεύει ότι αυτό το θέμα έχει μεγάλη σημασία για τη σωτηρία τού ανθρώπου. Είναι οι αυτοαποκαλούμενοι: "Μάρτυρες τού Ιεχωβά", οι οποίοι επέλεξαν αυτό το όνομα, επειδή "μαρτυρούν" περί αυτού τού ονόματος, ως τού "αιωνίου προσωπικού ονόματος τού Θεού". Ας δούμε λοιπόν μερικά στοιχεία για αυτό το θέμα, που για κάποιους συνανθρώπους μας αποτελεί θέμα ζωής ή θανάτου.

1. Η αρχή τού ονόματος: "Γιαχβέ"

Η αρχή τού ονόματος: "Γιαχβέ", όσον αφορά το Εβραϊκό έθνος, κατά τη μαρτυρία τής Αγίας Γραφής, ανάγεται στον καιρό τής Εξόδου τού Ισραήλ στην Αίγυπτο. Ο Θεός απεκάλυψε το όνομα αυτό στο Μωυσή, ως εξής:

Ο Μωυσής βρισκόταν στη Μαδιάμ, και έβοσκε τα πρόβατα τού πεθερού του, τού Ιοθόρ, όταν ήλθε στο όρος Χωρήβ ή Σινά. Εκεί, ο Θεός εμφανίστηκε σ' αυτόν με το γνωστό φαινόμενο τής βάτου, και τον κάλεσε βγάλει τους Ισραηλίτες από την Αίγυπτο. Ο Μωυσής, αντίλαμβανόμενος τις δυσκολίες αυτής τής αποστολής, πρόβαλε την αντίρρηση: "Ποιος είμαι εγώ, που θα πάω να πω στον Φαραώ ότι θα βγάλω τους Ισραηλίτες από την Αίγυπτο;" (Έξοδος 3/γ΄ 11). Ο Θεός απάντησε, βεβαιώνοντάς τον ότι θα ήταν Αυτός μαζί του. (3/γ΄ 12). Τότε ο Μωυσής είπε: "Όταν θα πάω στους Ισραηλίτες και θα τους πως ότι με έστειλε ο Θεός τών πατέρων μας και με ρωτήσουν: "Ποιό είναι το όνομά του;" τι θα τους πω;" (3/γ΄ 13).

Στο ερώτημα αυτό για το όνομά του, ο Θεός είπε πρώτα, σύμφωνα με το Εβραϊκό κείμενο: " ", που σημαίνει: "Είμαι αυτός που είμαι". * Έπειτα είπε: " Έτσι να πεις στους γυούς Ισραήλ: Ο Είμαι () με απέστειλε σ' εσάς" (3/γ΄ 14). Και τελείωσε ως εξής: " Έτσι να πεις στους γυούς Ισραήλ: Ο ΕΙΝΑΙ, (γράφεται: , και προφέρεται: Γιαχβέ), ο Θεός τών πατέρων μας... με απέστειλε σ' εσάς. Αυτό είναι το όνομά μου αιώνια, και αυτό το μνημόσυνό μου σε γενιές γενεών". (3/γ΄ 15).

Στην Έξοδο 6/ς΄ 3, ο Θεός μαρτυρεί ότι το όνομά του, "Ο ΕΙΝΑΙ", δηλαδή "ΓΙΑΧΒΕ" στα Εβραϊκά, ήταν άγνωστο στους πατριάρχες. Ο Μωυσής όμως στα συγγράμματά του, το χρησιμοποιεί και σε αφηγήσεις προγενεστέρων εποχών, προφανώς επειδή στην εποχή του ήταν γνωστό.



2. Η σημασία τού ονόματος Γιαχβέ

Γιατί άραγε ο Θεός διάλεξε ένα τόσο παράξενο όνομα; Τι άραγε ήθελε να δηλώσει όταν έλεγε στον Μωυσή: "Έτσι να πεις... : Ο Είναι (ο Γιαχβέ) με απέστειλε"; (Έξοδος 3/γ΄ 15). Γιατί άραγε ο Θεός διάλεξε να τον εκπροσωπήσει το ρήμα: "Είναι", ως αιώνιο όνομα;

Για να απαντήσουμε σε αυτές τις ερωτήσεις, είναι καλό να ανατρέξουμε στις συνθήκες κάτω από τις οποίες δόθηκε στο Μωυσή η αποκάλυψη αυτού τού ονόματος. Σύμφωνα με το χωρίο Έξοδος 3/γ΄ 11, όταν ο Μωυσής παίρνει εντολή από το Θεό να βγάλει τον Ισραήλ από την Αίγυπτο, καταλαβαίνει πόσο ασήμαντος είναι, και ρωτάει το Θεό: "Ποιός είμαι εγώ;" Με αυτή την ερώτηση, ο Μωυσής εκφράζει την ιδέα τής μηδαμηνότητάς του, και την αδυναμία του να αναλάβει ένα τόσο μεγάλο έργο. Μετά, ο Μωυσής, στο εδάφιο 13, ρωτάει το Θεό, "Ποιο είναι το όνομά Του". Ο λόγος είναι, ότι στην Αίγυπτο είχαν πολλούς θεούς, και προφανώς πολλοί θα αναρωτιόντουσαν ποιος απ' όλους τους θεούς ενδιαφέρεται για τον Ισραήλ. Η απάντηση τού Θεού, ήταν μία, και για τις δύο ερωτήσεις τού Μωυσή:

Ο Θεός απάντησε όπως είδαμε στο 3/γ΄ 14: "Είμαι αυτός που Είμαι". (Εβραϊκά: " "). Με αυτά τα λόγια, ο Θεός αντιτάσσει στον Μωυσή που έλεγε ότι δεν είναι τίποτα, το ίδιο Του το "Είμαι". Ήταν σαν να έλεγε στο Μωυσή: "Εσύ είσαι μηδαμηνός, αλλά εγώ, ΕΙΜΑΙ κάτι. Είμαι κάτι, τού οποίου το Είναι, αντιστοιχεί στη φύση μου και γίνεται το όνομά μου. Πήγαινε πες στο λαό, ότι ο Είμαι με απέστειλε".